Presentatie van de ideeen en de achtergronden daarvan van de Werkgroep Groeibriljant Oud Charlois


Wensbeeld
We hopen te bereiken dat Oud-Charlois voor veel mensen een nog aantrekkerlijk plek wordt om te wonen, werken en recereen. Oud-Charlois moet een van plekken worden in Rotterdam, waar je het gevoel kunt hebben van trots op de stad, van de ontstaansgeschiedenis van onze metropool, maar ook van de veelzijdigheid van haar inwoners. Mischien kan Oud-Charlois een voorbeeld worden voor andere grote steden: een manier waarop je wijken in hun oude eer kunt herstellen.

In de beginfase willen wij initiatieven helpen ontplooien en steunen, later moeten ze op eigen benen staan. Wij hebben veel ideeen. In deze presentatie zetten we er een paar neer, waarmee we de lezer een indruk willen geven van de richting en de aanpak die we wensen.

Wie zijn wij
Wij zijn bewoners, ondernemers en mensen uit het verenigingsleven uit Oud-Charlois. Op min of meer toevallige wijze is onze eerste bijeenkomst begin februari 2003 tot stand gekomen. Gaandeweg is de groep uitgebreid tot de huidige omvang van 16 deelnemers.

Wat missen we als initiatiefnemers nog
We zijn ons ervan bewust dat we geen volledige afspiegeling vormen van de bevolking van Charlois. We missen nog de inbreng van allochtone medebewoners. De komende maanden gaan we actief een aantal allochtone ondernemers en organisaties benaderen met de vraag of ze mee willen gaan in de Groeibriljantstroom.

Waarom ondernemen we actie
De leefbaarheid in Oud-Charlois staat onder druk. De bestedingen in de winkels en ondernemingen in de wijk lopen terug. Hierdoor dreigt Charlois haar aantrekkingkracht voor ondernemers te verliezen. De winkels en andere bedrijfspanden staan vaker en langer leeg, of worden minder veelzijdig gebruikt, bijvoorbeeld door belhuizen.
De wijk is geen prioriteitswijk, noch bij woningcorporaties, noch bij de deelgemeente en gemeentelijke diensten. Dit heeft tot gevolg dat er geen aandacht is voor het wegwerken van rotte kiezen en bouwprocessen nodeloos lang stagneren. In Oud-Charlois zijn er meerdere locaties die langer dan 5 jaar braak liggen, b.v. "Grondriet" en Wico-projecten, of een aanblik bieden van dichtgetimmerde panden. Daarnaast kampt Oud-Charlois met de gevolgen van foute, halfslachtig uitgevoerde renovaties van begin jaren 80. Ook is er sprake van achterstallig onderhoud bij particulieren.

Van hogerhand lijkt er geen aandacht te zijn voor de potentie die de wijk heeft door haar diversiteit, door de ligging aan de rivier en door de pitoreske kern, en dus ook niet voor de ontplooiingsmogelijkheden die dat biedt. Charlois bereikt de landelijke media met negatieve berichten. Het is ons inziens terecht dat de problemen in de wijk op de agenda worden gezet. Alleen menen wij dat discussies over spreiden of allochtonenstop die problemen niet zullen en kunnen verhelpen. Het aanboren van de potentie van de wijk wel.

Waar bouwen we op voort
Er gebeurt veel in de wijk, het borrelt en bruist.
Een greep uit 'onze collectie':
· Het Blommenfesteijn
Gestart als buurtfeest in 1995, is het anno 2003 het grootste Koninginnedagevenement in Rotterdam, met 15.000 bezoekers, 90 kramen, en vele vele artiesten.
· Stichting Historisch Charlois
In 9 jaar tijd hebben initiatiefnemers bereikt dat er een schitterende historische locatie is betrokken, waar een Oudheidkamer is gevestigd en steeds wisselende exposities uit de collecties van 16.000 foto's worden gehouden. Meer dan 1600 donateurs (wereldwijd) helpen de stichting in haar bestaan.
· Broedplaatsen en etalages van Kunst
Expositieruimte klein 14, de Stichting BAD, de Charloisse poort, het Keramiek Museum en individuele kunstenaars genieten naam en faam, in Charlois, Rotterdam en daarbuiten. Zij organiseren evenementen als de Charloisse Atelierroute en realiseren kunstuitingen in de wijk, zoals onlangs het "monument" ter ere van Schipper Blom.
· De culturele commissie van de Oude Kerk
Zojuist opgericht, om orgel-, koorconcerten en tentoonstellingen te organiseren in de Oude Kerk
· Rotterdamsche Brouwerij
Nu geboortegrond van een kwaliteitsbier op Zuid, straks ook een proeflokaal, sociëteit en eetcafé.

Wat zijn onze kiemen
Hieronder worden een aantal van onze ideeën over de toekomstige ontwikkeling van Oud Charlois nader toegelicht.

Wij denken dat door het versterken en uitbouwen van de culturele activiteiten een negatieve spiraal kan worden gestopt en omgezet in een positieve ontwikkeling.

Cultuur en ambachten ronde Oude Kerk
Het middelpunt van Oud-Charlois is ongetwijfeld de op een terp gelegen ude Kerk met de omringende Charloisse kerksingel. Daarvandaan waaieren van oorsprong levendige winkelstraten uit, zoals de Gouwstraat, de Grondherendijk, de Wolphaertstraat en Katendrechtse Lagedijk.
Een deel van de oorspronkelijke bebouwing rond de kerk is in de loop der jaren gesloopt. Gezichtsbepalende woningen en bedrijfsruimten staan leeg. Hierdoor ontbeert de kerksingel levendigheid en op straatniveau
De Oude Kerk van Charlois is het geografisch middelpunt van de culturele en kunstzinnige activiteiten in de wijk. De tot nu toe gerealiseerde activiteiten bezitten echter geen continu karakter (behoudens de Expositieruimte klein 14). Het zijn evenementen. Hierdoor wordt de potentie van de historische omgeving niet ten volle gebruikt. Door de panden rond de kerksingel en in de uitwaaierende straten een specifieke gebruiksfunctie toe te kennen, wordt er een logische koppeling gelegd tussen de diverse culturele en kunstzinnige evenementen. Daardoor treedt een zelfversterkend effect op.
Het is onze bedoeling om kunstenaars en ambachtslieden (zoals brandschilder, hoedenmaakster, koffiebrander, papierschepper, muziekinstrumenten enz.) in de bedrijfsruimten en winkels aan te trekken, maar ook bedrijfjes uit de gehele keten; van opleiding en penseel tot expositie en kunstveiling. Het oude centrum van Charlois is dan niet uitsluitend het historisch geografisch middelpunt van de wijk, maar wordt zo een ondernemend bruisend middelpunt van de wijk.

Kunst en cultuur in de wijk
In Oud Charlois zijn naast de gestapelde woningbouw ook (historische) geveltekeningen aanwezig. De Gouwstraat en Katendrechtse Lagedijk zijn voor oorsprong zeer drukke winkelstraten. Bij veel winkels en bedrijfjes zal de oude gevel nog te herstellen zijn. Deze geven een accent aan de buurt.
Ons doel is om de uitstraling van winkels en bedrijven te herstellen, de panden op te knappen en een veelzijdig gebruik te stimuleren.
Daarbij willen we, mede gelet op de culturele samenstelling van de bevolking, ook de verbinding leggen met niet-westerse culturen, bijvoorbeeld door de vestiging van ambachtelijke bedrijfjes.

Trek "de Stoute" Schoenen aan en wandel door Oud Charlois!
Een van onze ideeën is om wandelingen door Oud - Charlois te realiseren, met of zonder gids.
Er zijn ideeën voor drie themawandelingen voor drie verschillende Doelgroepen.

Dorp aan de rivier
Voor oud-Oud Charloisers met veel herinneringen en nostalgische gevoelens, die Charlois graag weer eens terug willen zien. Wandeling met een hoog "weet je nog van toen…., vroeger was hier…., ik weet nog dat hier….- gehalte".
Korte wandeling langs "Memory Lane" begeleid door vrijwilligers van het Gilde en/of Historisch Charlois met veel achtergrondinformatie. Herinneringen en feitenkennis over vroeger die ongetwijfeld tijdens de wandeling boven komt, zou op de een of andere manier geregistreerd en bewaard kunnen worden. Zo kunnen Oud-Charloisers iets nalaten aan hun oude wijk en bouw je aan het orale archief van de geschiedenis van Oud Charlois. Wandeling rolstoelproof maken zodat ook mensen die slecht ter been zijn of nog maar zelden buiten komen deel kunnen nemen.

Welkom Thuis op Charlois "Oase op zuid"
Voor nieuwe Oud-Charloisers die iets willen horen over de kenmerken en vele mogelijkheden van hun nieuwe buurt. Nieuwkomers in de wijk: jonge gezinnen, jongeren en oudere nieuwkomers die nog geen band hebben met Oud Charlois.
Ontdekkingstocht langs leuke en interessante plekken in Oud Charlois, zoals culturele highlights, groen- recreatie- en speelplekken, de rivier en de verbindingen met Noord, Roteb gebouw, scholen, wijkcentrum, winkels, e.d.. Kan eventueel ook per fiets (individueel) worden afgelegd. Te zijner tijd ondersteund door walkman en plattegrondje. Leuker en effectiever is om de wandeling /fietstocht te laten begeleiden door actieve inwoners van de wijk die op deze manier nieuwkomers introduceren in hun wijk. Zo voelen nieuwkomers zich welkom, worden ze geholpen de weg te vinden in de wijk en leren ze alvast wat medewijkbewoners kennen.
We moeten een pool vormen van vrijwilligers en deze een korte introductiecursus aanbieden.

Kinderen van Karel
Voor kinderen van de basis en middelbare scholen in Oud-Charlois.
Wandeling in de vorm van een speurtocht met foto's. De kinderen maken zelf foto's van en dragen ideeën aan voor een mooie/opvallende plek/object in de wijk. Doel van deze tocht: kinderen kennis laten maken met en zich meer bewust laten worden van de mooie en bijzondere plekken en gebouwen in hun wijk. Vrijwilligers vertellen verhalen over het ontstaan van Oud-Charlois.
Op deze manier bouwen ze een band op met hun buurt en ontwikkelen het gevoel dat ze trots op hun wijk kunnen zijn. Oud-Charlois is "mijn" wijk. Op deze manier wordt tegelijkertijd verantwoordelijkheidsgevoel voor hun woonomgeving bevorderd. Bijkomende effecten: behoeften van kinderen worden geïnventariseerd, preventie van vervuiling van de buurt en vernieling van objecten in de openbare ruimte.
Tezijnertijd kan de wandeling worden uitgebreid met een beroepenoriëntatie in de wijk en de omliggende industrie- en havengebieden.

Een nieuwe bestemming voor het politiebureau.
Sinds een paar jaar heeft het monumentale gebouw aan de Kaatsbaan weer dezelfde functie als in 1895, te weten politiebureau. Echter de politie is op zoek naar een locatie op de grens tussen Charlois en Carnisse om vanuit één locatie beide wijken te gaan bedienen. Het politiebureau is een markant pand met een uitstraling. Het is daarom van belang dat de volgende gebruiker "past" in het karakter van Oud-Charlois. Volgens ons moet de gebruikstoepassing aansluiten op de hierboven voorgestelde culturele, kunstzinnige en economische ontwikkeling.

Tot zover de greep uit onze ideeën.

Parallelle ontwikkelingen
Uit contacten met andere ondernemers, de bewonersorganisatie, een woningbouwcorporatie en anderen bleek dat er ontwikkelingen starten of onlangs gestart zijn in Oud-Charlois, die ons gesternte gunstig gezind zijn. Een paar van die aansluiters zijn dat:
· Woningbouwcorporatie De Nieuwe Unie in september 2003 start met een gevelrenovatieproject aan de Charloisse Kerksingel. Het resultaat zal zijn dat de gebouwen beter ingepast zullen worden in het historische karakter van de buurt.
· Bewoners uit de wijk kiezen bewust voor het starten van hun bedrijf in de wijk. Voorbeelden zijn het kantoor aan de Kaatsbaan en het nog te openen Proeflokaal op de hoek van de Charloisse Kerksingel en de Clemensstraat. Deze bewoners/ondernemerrs dragen actief bij aan het leefbaar houden van de wijk.
· Een paar blokken woningen in de Wolphaertstraat zijn door de woningcorporatie tijdelijk in bruikleen gegeven aan kunstenaars als woning en atelierruimte, in afwachting van sloop/nieuwbouw.
· De deelgemeente Charlois van plan is om samen met de ondernemers van de Boergoensestraat een gevelrenovatieproject wil uitvoeren.
· De Nieuwe Unie voort wil gaan met de renovatie van panden aan de Dokstraat en omgeving.
Door een toekomstige bundeling van krachten, bijvoorbeeld als Groeibriljant, kunnen deze separate ontwikkelingen beter bijdragen aan een totale facelift van de wijk.

Kortom
Onze ideeën en ambities zijn divers. Om de ideeën te kunnen realiseren is ondersteuning, geld en medewerking van diensten nodig.

Dat geldt ook voor realisatietijd, inspanning, medewerking en benodigd kapitaal. Juist vanwege deze intrinsieke continuiteit denken we succesvol te zijn.

Wij zijn trots op Oud-Charlois: step by step Oud - Charlois on the map!

TOP

dick v.d. sande - stichting blommenfesteijn - hommes advocatenkantoor - autobedrijf schobben - werkgroep oud charlois - charloisse poort
stichting historisch charlois - familie ferguson - gerard van den broek - bureau b & w - deelgemeente charlois - sites4less - tineke teunen
expositieruimte klein 14 - winkeliersvereniging hart van charlois - de rotterdamsche brouwerij - hervormde wijkgemeente charlois
Stichting Laleli Moskee - Snackbar Atoom - Cafe Het Nieuwe Concert